Tốt nghiệp trường tiếng Nhật rồi làm gì? Đây là câu hỏi được rất nhiều du học sinh Việt Nam quan tâm ngay từ khi bắt đầu kế hoạch du học Nhật Bản.

Thực tế, trường tiếng Nhật thường là bước đệm để du học sinh nâng cao năng lực tiếng Nhật và chuẩn bị cho giai đoạn tiếp theo, thay vì là điểm kết thúc của hành trình du học. Sau khi tốt nghiệp, du học sinh có thể cân nhắc nhiều hướng như học lên trường chuyên, đại học, tìm việc nếu đáp ứng điều kiện, chuyển sang diện Kỹ năng đặc định hoặc trở về Việt Nam.

Trong bài viết này, HAS Group sẽ phân tích các hướng đi sau khi tốt nghiệp trường tiếng Nhật, điều kiện cơ bản và những điểm cần chuẩn bị từ sớm.

1. Trường tiếng Nhật có vai trò gì trong hành trình du học?

Trường tiếng Nhật là nơi giúp du học sinh nâng cao khả năng sử dụng tiếng Nhật, đồng thời chuẩn bị kiến thức và kỹ năng cần thiết cho mục tiêu học tập hoặc nghề nghiệp tiếp theo.

Theo thông tin chính thức trên Study in Japan, các cơ sở giáo dục tiếng Nhật có thể có chương trình hỗ trợ học sinh chuẩn bị cho EJU, JLPT, học lên đại học hoặc trường chuyên. Khi lựa chọn trường, du học sinh cũng nên tìm hiểu chương trình học lên và hoạt động tư vấn của trường.

Có thể hình dung lộ trình phổ biến như sau:

Việt Nam → Trường tiếng Nhật → Học lên / Việc làm → Phát triển nghề nghiệp tại Nhật hoặc trở về Việt Nam

Vì vậy, ngay từ khi nhập học trường tiếng, du học sinh nên xác định tương đối rõ mục tiêu sau khi tốt nghiệp.

2. Hướng 1: Học tiếp lên trường chuyên

Đây là một trong những lựa chọn phổ biến đối với những bạn muốn học nghề, trang bị kỹ năng chuyên môn rồi tìm việc tại Nhật Bản.

Trường chuyên – 専門学校 (Senmon Gakkō) – cung cấp kiến thức và kỹ năng thực tế phục vụ nghề nghiệp. Các lĩnh vực đào tạo khá đa dạng như:

• Công nghệ thông tin

• Cơ khí, kỹ thuật

• Ô tô

• Điều dưỡng, chăm sóc sức khỏe

• Du lịch – khách sạn

• Nhà hàng – ẩm thực

• Kinh doanh

• Thiết kế

• Thời trang

• Animation, game

• Phúc lợi xã hội...

Theo Study in Japan, các khóa chuyên môn thường kéo dài từ 2 năm trở lên, trong khi chương trình chuyên môn nâng cao có thể kéo dài từ 4 năm trở lên. Một số chương trình cấp Diploma (専門士) hoặc Advanced Diploma (高度専門士).

Điều kiện tiếng Nhật

Do phần lớn các chương trình được giảng dạy bằng tiếng Nhật, du học sinh cần có năng lực tiếng Nhật phù hợp. Study in Japan liệt kê nhiều cách đáp ứng yêu cầu tiếng Nhật của trường chuyên, trong đó có việc đã học tiếng Nhật tại cơ sở được chỉ định trên 6 tháng hoặc đạt JLPT N1/N2, cùng một số tiêu chí khác. Điều kiện cụ thể có thể khác nhau tùy trường.

Phù hợp với ai?

Hướng này phù hợp với những bạn:

• Muốn học một nghề cụ thể.

• Muốn kết hợp tiếng Nhật với chuyên môn.

• Có định hướng tìm việc tại Nhật sau khi tốt nghiệp.

• Muốn xây dựng kỹ năng nghề nghiệp thực tế.

3. Hướng 2: Học lên đại học

Nếu muốn có bằng đại học hoặc theo đuổi chuyên môn học thuật sâu hơn, du học sinh có thể chuẩn bị hồ sơ để thi hoặc xét tuyển vào đại học tại Nhật Bản.

Một số ngành được sinh viên quốc tế quan tâm gồm:

• Kinh tế – kinh doanh

• Công nghệ thông tin

• Kỹ thuật

• Điều dưỡng

• Du lịch – khách sạn

• Ngôn ngữ

• Truyền thông

• Quốc tế học

• Khoa học tự nhiên...

Tùy trường và ngành, du học sinh có thể phải chuẩn bị JLPT, EJU, phỏng vấn, bài thi riêng hoặc hồ sơ học tập.

Do đó, nếu xác định học đại học ngay từ đầu, việc lựa chọn trường tiếng có chương trình hỗ trợ EJU/JLPT và định hướng học lên sẽ rất quan trọng.

4. Hướng 3: Học tiếp để nâng cao chuyên môn

Một số du học sinh không chỉ muốn học tiếng mà còn có mục tiêu xây dựng nền tảng học thuật lâu dài.

Sau khi hoàn thành các bậc học phù hợp, sinh viên có thể tiếp tục học lên cao hơn tùy điều kiện, chẳng hạn:

Trường tiếng → Đại học → Sau đại học

hoặc

Trường tiếng → Trường chuyên → Học tiếp theo lộ trình phù hợp

Study in Japan cũng lưu ý rằng khi lựa chọn trường chuyên, học sinh cần kiểm tra chương trình có cấp Diploma hay Advanced Diploma hay không, bởi loại bằng có thể ảnh hưởng đến khả năng học tiếp ở bậc cao hơn.

5. Hướng 4: Tìm việc tại Nhật Bản

Đây là hướng được nhiều du học sinh quan tâm, nhưng có một điểm rất quan trọng:

Tốt nghiệp trường tiếng không đồng nghĩa với việc đương nhiên được chuyển sang visa lao động.

Khả năng chuyển sang tư cách lưu trú để làm việc phụ thuộc vào bằng cấp, chuyên môn, công việc dự kiến, doanh nghiệp tuyển dụng và điều kiện của loại tư cách lưu trú tương ứng.

Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản nêu rằng khi chuyển từ tư cách lưu trú "Du học" sang tư cách lưu trú lao động, công việc dự kiến phải đáp ứng các điều kiện của tư cách lưu trú tương ứng. Với tư cách Kỹ thuật – Tri thức nhân văn – Nghiệp vụ quốc tế, một trong những nội dung được xem xét là công việc có sử dụng kỹ thuật, kiến thức và năng lực mà người lao động có hay không.

Vì sao học chuyên môn trước khi đi làm thường được quan tâm?

Bằng cấp chuyên môn có thể đóng vai trò quan trọng trong việc chứng minh nền tảng đào tạo khi xin tư cách lưu trú làm việc.

Đây cũng là lý do nhiều du học sinh lựa chọn:

Trường tiếng → Trường chuyên → Xin việc

thay vì chỉ học tiếng Nhật rồi tìm việc ngay.

6. Hướng 5: Chuyển sang diện Kỹ năng đặc định

Một lựa chọn khác mà du học sinh có thể tìm hiểu là Kỹ năng đặc định – 特定技能.

Đây là hệ thống tiếp nhận lao động nước ngoài có kỹ năng trong những lĩnh vực được quy định. Theo Study in Japan, hệ thống này bao gồm các lĩnh vực như:

• Chăm sóc người cao tuổi

• Vệ sinh tòa nhà

• Sản xuất máy móc

• Xây dựng

• Đóng tàu

• Bảo dưỡng ô tô

• Hàng không

• Lưu trú

• Nông nghiệp

• Ngư nghiệp

• Sản xuất thực phẩm và đồ uống

• Dịch vụ ăn uống

Du học sinh muốn chuyển sang Kỹ năng đặc định cần đáp ứng các điều kiện tương ứng, trong đó có yêu cầu về kỹ năng nghề và tiếng Nhật tùy trường hợp.

Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản cũng có hướng dẫn riêng cho du học sinh muốn chuyển sang Kỹ năng đặc định và khuyến nghị chuẩn bị hồ sơ sớm.

Lưu ý

Không nên hiểu rằng chỉ cần tốt nghiệp trường tiếng là có thể chuyển sang Kỹ năng đặc định.

Du học sinh cần kiểm tra ngành nghề, kỳ thi kỹ năng, yêu cầu tiếng Nhật và các điều kiện khác của tư cách lưu trú tại thời điểm làm hồ sơ.

7. Hướng 6: Tiếp tục tìm việc sau khi tốt nghiệp – trường hợp đặc biệt

Đây là nội dung rất cần lưu ý vì không phải mọi học viên trường tiếng đều được tự động ở lại Nhật để tìm việc sau khi tốt nghiệp.

Theo thông tin hiện hành của Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, có một cơ chế cho phép một số du học sinh tốt nghiệp cơ sở giáo dục tiếng Nhật tại Nhật tiếp tục hoạt động tìm việc, nhưng đối tượng này được quy định cụ thể.

Một trường hợp được nêu rõ là người đã tốt nghiệp đại học hoặc sau đại học ở nước ngoài, sau đó học tại một cơ sở giáo dục tiếng Nhật đáp ứng điều kiện nhất định tại Nhật Bản và tiếp tục tìm việc từ trước khi tốt nghiệp trường tiếng. Trong trường hợp đáp ứng yêu cầu, có thể được xem xét chuyển sang tư cách lưu trú "Hoạt động đặc định" để tiếp tục tìm việc.

Vì vậy, nếu bạn chỉ tốt nghiệp THPT tại Việt Nam rồi sang Nhật học trường tiếng, không nên mặc định rằng sau khi tốt nghiệp trường tiếng sẽ được gia hạn để ở lại Nhật tìm việc theo cơ chế này.

8. Hướng 7: Trở về Việt Nam làm việc

Du học Nhật Bản không nhất thiết phải dẫn đến việc làm việc lâu dài tại Nhật.

Sau khi hoàn thành chương trình tiếng Nhật, chuyên môn hoặc một giai đoạn học tập tại Nhật, du học sinh hoàn toàn có thể trở về Việt Nam để phát triển sự nghiệp.

Lợi thế có thể kể đến:

• Có khả năng sử dụng tiếng Nhật.

• Có trải nghiệm học tập và sinh sống tại Nhật.

• Hiểu hơn về văn hóa và môi trường làm việc Nhật Bản.

• Có thể ứng tuyển vào doanh nghiệp Nhật tại Việt Nam.

• Có thể làm việc trong các lĩnh vực như biên phiên dịch, hành chính, xuất nhập khẩu, sản xuất, kỹ thuật, du lịch – dịch vụ...

Đặc biệt, với những bạn học thêm một chuyên môn bên cạnh tiếng Nhật, cơ hội ứng dụng tiếng Nhật trong công việc có thể đa dạng hơn.

9. Nên chọn hướng nào sau khi tốt nghiệp trường tiếng?

Không có một lộ trình duy nhất dành cho tất cả du học sinh.

Có thể tham khảo bảng dưới đây:

Điểm quan trọng nhất là xác định hướng đi trước khi kết thúc chương trình trường tiếng, thay vì chờ đến sát ngày tốt nghiệp mới bắt đầu chuẩn bị.

10. Nên chuẩn bị gì ngay từ khi học trường tiếng?

① Xác định mục tiêu từ năm đầu tiên

Hãy tự đặt câu hỏi:

"Sau khi tốt nghiệp trường tiếng, mình muốn học tiếp hay đi làm?"

Nếu muốn học chuyên môn, cần tìm hiểu trường và ngành từ sớm.

Nếu muốn đi làm, cần nghiên cứu yêu cầu về bằng cấp, tiếng Nhật và tư cách lưu trú.

② Đầu tư vào tiếng Nhật

Tiếng Nhật là nền tảng quan trọng cho cả việc học và làm việc.

Tùy mục tiêu, du học sinh có thể đặt kế hoạch thi:

N4 → N3 → N2 → N1

Tuy nhiên, không nên chỉ đặt mục tiêu theo chứng chỉ. Khả năng nghe – nói – giao tiếp thực tế cũng rất quan trọng khi học tập và xin việc.

③ Duy trì tỷ lệ chuyên cần và kết quả học tập

Việc đi học đầy đủ, tuân thủ quy định của trường và duy trì kết quả học tập tốt là những yếu tố quan trọng trong quá trình học tập và chuẩn bị hồ sơ.

Đặc biệt, khi dự định học tiếp, mỗi trường có thể có yêu cầu riêng về hồ sơ, thành tích và trình độ tiếng Nhật.

④ Tìm hiểu ngành nghề từ sớm

Nếu mục tiêu là đi làm tại Nhật, đừng chỉ tập trung vào câu hỏi:

"Công việc nào đang tuyển?"

Hãy tìm hiểu thêm:

• Công việc yêu cầu bằng cấp gì?

• Có yêu cầu JLPT không?

• Có yêu cầu chứng chỉ nghề không?

• Tư cách lưu trú nào phù hợp?

• Công việc có liên quan đến chuyên môn đã học không?

• Có thể phát triển nghề nghiệp lâu dài hay không?

Những câu hỏi này giúp du học sinh xây dựng kế hoạch thực tế hơn.

11. Lộ trình tham khảo cho du học sinh Việt Nam

Lộ trình 1: Học chuyên môn rồi đi làm

Việt Nam → Trường tiếng → Trường chuyên 2 năm trở lên → Tìm việc → Chuyển tư cách lưu trú phù hợp

Lộ trình 2: Học đại học

Việt Nam → Trường tiếng → Đại học → Tìm việc / Học tiếp

Lộ trình 3: Hướng Kỹ năng đặc định

Việt Nam → Trường tiếng → Đáp ứng điều kiện Kỹ năng đặc định → Làm việc tại Nhật

Lộ trình 4: Trở về Việt Nam

Việt Nam → Trường tiếng / học chuyên môn tại Nhật → Về Việt Nam → Ứng dụng tiếng Nhật và chuyên môn

Các lộ trình trên chỉ mang tính tham khảo. Điều kiện thực tế phụ thuộc vào chương trình học, bằng cấp, trường học, ngành nghề và quy định cư trú tại thời điểm làm hồ sơ.

12. Những sai lầm du học sinh nên tránh

 Chỉ học tiếng mà chưa xác định mục tiêu

Sau 1–2 năm học tiếng, nếu chưa có kế hoạch tiếp theo, du học sinh có thể bị động khi đến thời điểm tốt nghiệp.

 Nghĩ rằng N2 là đủ cho mọi công việc

N2 là một chứng chỉ quan trọng nhưng yêu cầu tuyển dụng còn phụ thuộc vào ngành nghề, doanh nghiệp, vị trí và khả năng giao tiếp thực tế.

 Chọn ngành chỉ vì "dễ xin việc"

Ngành học cần được xem xét đồng thời với năng lực, sở thích, điều kiện học tập và định hướng nghề nghiệp.

 Chỉ quan tâm đến việc làm thêm

Việc làm thêm có thể hỗ trợ chi phí sinh hoạt nhưng không nên thay thế mục tiêu học tập chính của du học sinh.

 Đợi đến sát ngày tốt nghiệp mới chuẩn bị

Học lên trường chuyên, đại học hoặc chuẩn bị hồ sơ việc làm đều cần thời gian. Vì vậy, nên bắt đầu tìm hiểu từ sớm.

13. Kết luận

Tốt nghiệp trường tiếng Nhật không phải là điểm kết thúc mà là bước chuyển sang giai đoạn tiếp theo của hành trình du học.

Tùy mục tiêu, du học sinh có thể lựa chọn:

Học trường chuyên → Học đại học → Tiếp tục học lên → Tìm việc → Kỹ năng đặc định → Hoặc trở về Việt Nam.

Quan trọng nhất là xác định mục tiêu từ sớm, nâng cao tiếng Nhật, duy trì kết quả học tập và tìm hiểu kỹ điều kiện của từng hướng đi.

Đặc biệt, các quy định về tư cách lưu trú và điều kiện làm việc có thể thay đổi, vì vậy khi chuẩn bị hồ sơ chuyển diện, du học sinh nên kiểm tra thông tin chính thức từ Cơ quan Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản hoặc cơ quan/đơn vị tư vấn có chuyên môn.

HAS Group – Đồng hành cùng du học sinh trên hành trình Nhật Bản

Nếu bạn đang chuẩn bị sang Nhật hoặc hiện đang học tại trường tiếng và chưa biết sau khi tốt nghiệp nên học tiếp hay đi làm, HAS Group có thể hỗ trợ bạn tìm hiểu lộ trình phù hợp với mục tiêu học tập và nghề nghiệp.

Hotline: 098 150 9986
Website: hasgroup.com.vn
Địa chỉ: BT 1.13 khu chức năng đô thị Tây Mỗ, P. Tây Mỗ, TP. Hà Nội